Benzin Motor Nedir
Teknik Bilgi

Benzinli Motor Nedir

Benzinli Motor otto motor olarak da bilinmektedir. Geçmişte ulaşım yaya olarak ya da at kullanarak gerçekleşmiştir. Ford araçlarının kurucusu olan Henry Ford ilk arabayı üreterek insanlık adına büyük bir adım atmıştır. Asıl büyük adım ise 1876 senesinde Nikolaus Otto adında bir bilim insanının motoru bulmasıdır.

Benzinli motor ilk çıktığında benzinin yanmasıyla oluşan enerjinin yalnızca %5’lik bir kısmı tekerleklere aktarılabiliyordu. Gelişen teknolojiyle birlikte bu verim sürekli artmaya başladı. Ancak günümüzde benzinli motor araçtan alınan veri %20’lere kadar çıkabilmiş durumda. Tekerleklere aktarılan %20’lik enerjiden geri kalan %80’lik enerji de başka aksanlarda kullanılmaktadır. Üretilen enerjinin %10 kadarı vites, çarklar, dişliler ve benzeri aktarım kanalları tarafından kullanılmaktadır. Motorun iç kısmında bulunan pistonlar ise hareket şekillerinden dolayı %5’lik bir enerji kullanıyorlar. Motor içinde bulunan mekanik parçalar ise aralarındaki sürtünmeden dolayı %5’lik bir enerji kaybına uğramaktadır. Geriye kalan %60’lık enerji ise hiçbir kanal tarafından kullanılamayıp ısı enerjisine dönüşmektedir ve dönüşen ısı enerjisi de olduğu gibi dışarıya atılmaktadır.

Günümüzde artan benzin fiyatları da göz önünde bulundurulduğunda araba üreticileri yakıttan elde edilen verimi en yükseğe çıkartmak için çalışmalarını arttırmaktadırlar. Verimi arttırmak için ise motor hacimlerini küçültüp sıkıştırmayı arttırmaya çalışmaktadırlar. Bunun en önemli örneği ise son zamanlarda çıkan ve popülerliği gün geçtikçe daha da artan 1,0 litre hacimli motorlar üretilmesidir. Bu motorlar sayesinde ortaya çıkan enerjiden elde edilen verim gün geçtikçe daha da artmaktadır.

Benzinli Motor Nasıl Çalışır

İlk üretildiği zamanlarda karbüratörlü sistem kullanan benzinli motorlar artık enjeksiyonlu sistem kullanmaya başlamış ve karbüratörlü sistemi geride bırakmışlardır. Karbüratörlü sistem benzin ve havanın buharlaştırılıp piston içerisine verilmesiyle verim sağlamaktayken, enjeksiyonlu sistem hava ile benzinin püskürtme yoluyla pistonların içine verilmesiyle verim sağlamaktadır. Bu sayede daha verimli bir yanma elde edilmektedir. Enjeksiyonlu benzinli bir motor 4 farklı aşamadan geçerek çalışmaktadır. Bu aşamalar aşağıda sıralandığı gibidir:

Benzinli Motor Nasıl Çalışır
Benzinli Motor Nasıl Çalışır

Emme Zamanı

Enjeksiyondan gelen temiz hava + benzin karışımı emme sübabı adı verilen parçanın açılmasıyla birlikte yanma odasına çekilir. Bu sırada da piston aşağı doğru hareket ederek vakum etkisi oluşturmaktadır.

Sıkıştırma Zamanı

Bu aşamada silindir içinde bulunan hava + benzin karışımı yukarı hareket eden pistonun yardımı ile sıkıştırma işlemi yapar. Bu sayede basınç ve sıcaklık artmaktadır. Kapalı durumda olan sübabların da etkisiyle sıkışmış olan hava + benzin karışımı yanmaya hazır hale gelir.

Yanma Zamanı

Bujiden gelen kıvılcım sayesinde sıkışan karışım ateşlenir. Yanma işlemi ile birlikte piston aşağı doğru hareket eder. Bu patlamadan elde edilen güç ile de hareket elde edilir. Piston koluna bağlı olan krank mili adı verilen parça üzerinde dönme hareketi oluşur.

Egzoz

Aşağıda olan piston tekrar yukarı kalkarken yanma işlemi bittiği için açığa çıkan gazları egzoz sübabının açılmasıyla dışarı atar. Bütün bu işlemler sürekli olarak döngü içerisinde devam eder. Egzozdan atılma işleminden sonra döngü tekrar başa dönüp emme kısmına gelir. Bu işlemin bir turu yaklaşık olarak saniyede 100-150 kez tekrar eder.

Benzinli Motor Çeşitleri Nelerdir

Silindir dizilimlerine göre çeşitlerine ayrılan benzinli motorların en sık kullanılan 3 çeşidi aşağıdaki gibidir:

Sıralı Tip Motor
Sıralı Tip Motor

Sıralı Tip Motorlar

Günümüzde en yaygın motor tipi olarak kullanılan Sıralı Tip Motorlarda en büyük fark pistonların krank mili üzerinde sıralı bir halde çizgi şeklinde bulunmasıdır. İki silindirden başlayarak 6 silindire kadar kullanıldığı gözlenmektedir. 6 silindirden fazlası ise tercih edilmemektedir. Motorun uzamasından dolayı sarsıntının artması 6 silindirden fazla kullanılmamasının en büyük nedenidir. Günümüzde en yaygın olan ve en çok tercih edileni ise 3 ve 4 silindirli motorlardır. Beklenen verim alınırken yakıt tasarrufu da sağlamaktadır. Eskiden daha çok tercih edilen 6 silindirli motorlar ise günümüzde çok fazla tercih edilmemektedir.

V Tipi Motor
V Tipi Motor

V Tipi Motorlar

Bu isimin verilmesinin nedeni silindirlerin krank mili üzerinde genelde 60 veya 90 derecelik açılarla konulması sonucu V şeklinde olmasıdır. Genelde spor otomobillerde tercih edilen bu motor tipi sıralı tip motorlara göre daha yüksek güç üretirler. Ürettikleri güç sonucunda ise daha fazla yakıt harcarlar. En çok 8,8 ve 12 silindirli olanları tercih edilmektedir. Örnek vermek gerekirse Lamborghini ve Ferrari 12 silindire sahip olan V12 motorları kullanmaktadır. Bugatti Veyron ise diğer araçlardan farklı olarak 16 silindire sahip olan V16 motoru kullanmaktadır.

Boksör Tipi Motor
Boksör Tipi Motor

Boksör Tipi Motor

Yere ve birbirine paralel olarak konumlandırılan pistonların kullanıldığı motor tipidir. Bir krank mili üzerinde zıt bir şekilde hareket ederler. Zıt pistonlu motorlar ile karıştırılan boksör tipi motorlar, zıt pistonlu motorlardan farklı olarak tek krank mili üzerindedirler. Yüksek derecede güç üretirler ancak boyutları küçüktür. Yakıt tüketimi sırasında pek de ekonomik olmayan boksör tipli motorlar diğer motorlara nazaran kısa zamanda daha fazla çevrim yapabilmektedir. Bu motoru tercih eden markalar arasında Porsche ve Subaru vardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir